sluiten

delen op

Wat is Goede Vrijdag?

Goede Vrijdag is de vrijdag voor Pasen. Op deze dag herdenken christenen de kruisiging en dood van Jezus op de heuvel Golgota nabij de stad Jeruzalem. Jezus stierf volgens de Bijbel aan een kruis, nadat hij door de Romeinse stadhouder Pontius Pilatus op aandrang van het Sanhedrin, de Joodse Hoge Raad, hiertoe was veroordeeld.

De gebeurtenissen

Tussen acht en negen uur 's ochtends wordt Jezus gekruisigd, tussen twee moordenaars. Rond het middag uur wordt het dan donker op heel de aarde, tot 15.00 uur, wanneer volgens het nieuwe testament Jezus sterft. De aarde schudt daarna en het voorhangsel in de tempel scheurt van boven naar beneden. Tegen de avond gaat Josef van Arimatea naar Pontius Pilatus en vraagt toestemming om Jezus te begraven. Jezus wordt in een graf gelegd, dicht bij Golgota. Deze gebeurtenissen worden beschreven in alle vier nieuwtestamentische evangeliën.

Goede vrijdag in het Oude Testament

Hoewel niet iedereen zich daarvan bewust zijn, is deze dag verbonden aan een van oorsprong Joods feest: Pesach. In de Bijbel wordt duidelijk het verband tussen Jezus en het paaslam gelegd: “ons pesachlam, Christus, is geslacht” (1 Korintiërs 5:7 NBV, NBG51). Dat beeld gaat terug naar de tijd dat de Joden als slaven in Egypte onderdrukt werden. Toen God door Egypte ging om Farao te bewegen Gods volk te laten gaan, werden alle eerstgeborenen door een engel gedood. Alleen bij de Israëlieten ging de doodsengel voorbij, als zij het bloed van het paaslam aan de deurposten van hun huizen gestreken hadden. Diezelfde nacht trokken de Israëlieten uit Egypte, de  vrijheid tegemoet. Meer over Pesach ....

De dood van Jezus wordt in het Nieuwe Testament gezien als een offer ter verzoening van de zonden. Dat zou de reden kunnen zijn, dat deze dag toch een ‘goede’ vrijdag is geworden, hoewel andere bronnen die naam zien als een verbastering van “Gods vrijdag”.

Vrijdag of toch donderdag?

De reden dat de kruisiging op de vrijdag voor Pasen wordt herdacht, is dat de Bijbel de gebeurtenis plaatst in de context van de voorbereidingen voor Pesach, en ook dat de kruisiging kort voor de sabbat (zaterdag, de eerste dag van het feest) plaatsvond. De indicatie wordt gegeven dat Jezus na zijn dood snel begraven moest worden, voor het donker werd en de sabbat zou beginnen. Anderen denken dat deze conclusies toch niet helemaal juist zijn en denken aan donderdag of woensdag als de dag van de kruisiging. Duidelijk is echter, dat niet de dag van de kruisiging het belangrijkste is, maar de kruisiging van Jezus zelf.

Welke datum?

De eerste christenen waren bekeerde Joden, die gewoon waren om Pesach te vieren, op een vaste dag op de Joodse kalender. Veel later is er een scheiding tussen de feesten gekomen. Dat kwam onder andere doordat de Joden een maankalender gebruikten, terwijl in de Romeinse wereld een zonnekalender gangbaar was. Toen Jodendom en christendom uit elkaar groeiden en de christenen geen band meer hadden met de synagoge of de maankalender, is er voor gekozen om deze geheel los te laten en een andere berekening te gebruiken om de paasdatum te bepalen. ’t Is altijd om en nabij dezelfde tijd, maar slechts af en toe vallen het Joodse en het christelijke feest nog op dezelfde dag. Maar uiteindelijk gaat het niet over de datum van het feest, maar om het feit, dat met dit feest herdacht wordt ....

Gebruiken

Goede vrijdag wordt in de protestantse kerk gevierd met een kerkdienst met zeer ingetogen karakter. In de Rooms Katholieke en Orthodoxe tradities zijn er wel uitgebreide liturgieën voor deze dag. Bovendien is het in de Katholieke kerk een vastendag, waarop geen vlees, maar vis gegeten wordt. Volgens sommigen, omdat het Griekse woord voor vis (ichthus) in het Grieks ook een acroniem is voor Jezus Christus, God Zoon, Verlosser.

In Nederland bestaat de traditie om op deze dag de Mattheüs Passion van Bach, waarin het lijdensverhaal muzikaal verteld wordt, uit te voeren.

 

Icon--close Icon--search Icon--sort-alpha-asc Icon--book Icon--bullseye Icon--info Icon--eye Icon--filter Icon--bars Icon--caret-down Icon--caret-up Icon--comments Icon--arrow-left Icon--arrow-right Icon--arrow-up Icon--arrow-down Icon--arrow-right-circle Icon--share Icon--stack Icon--link Icon--rainbow Icon--angel eo