sluiten

delen op

Wijs of dwaas?

Wijsheid

Stel dat je net tien euro hebt gepind om uit te gaan. Je gaat het centrum in en loopt een dakloze tegen het lijf die de nacht ergens wil doorbrengen. Wat doe je dan? Snel doorlopen en zorgen dat hij je niet aanspreekt? Of voel je je aangesproken en laat je je hart spreken? En wat leeft er in je hart? Wat zou het verstandigste zijn? Kortom: wat is wijsheid? In dit voorbeeld zie je dat wijsheid niet zoiets is als het hebben van een wiskundeknobbel of taalgevoel. Het heeft meer te maken met de manier waarop je in het leven staat. De bijbel doet veel uitspraken over wijsheid. Geen trucjes of opdrachten wat je precies moet doen, maar gedichten en gedachten over wat er nu echt toe doet in het leven. Je vindt zulke gedachten bijvoorbeeld in het bijbelboek 1 Koningen, waar het gaat om de wijze koning Salomo. Hij vraagt in een gebed om wijsheid om een goede koning te kunnen zijn. Dat wil zeggen: hij vraagt God om te kunnen onderscheiden tussen goed en kwaad. Je hebt wijsheid nodig om goede keuzes te maken in je leven.Het boek Spreuken is helemaal aan de wijsheid gewijd. Daar kun je lezen dat het bij wijsheid niet gaat om kennis, maar om 'inzicht'. Lees maar eens: 'Een verstandig mens verwerft kennis, een wijze is gespitst op inzicht' (18:15). Wat is inzicht? In 20:5 lees je daarover: 'Wat omgaat in een mensenhart is als diep verborgen water, iemand met inzicht brengt het naar boven'. Met inzicht en wijsheid kun je het hart van andere mensen en van jezelf peilen. Dat is nogal wat! Wat ligt er diep verborgen in je hart? Vaak zijn dat de dingen die er voor jou uiteindelijk toe doen. Datgene of diegene waar je je voor in wil zetten. Jouw drijfveren. Het vraagt inzicht om daar achter te komen, bij jezelf en bij anderen. Maar het is wijs om daar regelmatig bij stil te staan.

Daden en stappen

Wijs zijn betekent dan ook dat je niet zomaar aanneemt wat iemand anders je zegt. Lees maar in 14:15: 'Wie onnozel is, hecht aan ieder woord geloof, wie verstandig is, let op elke stap'. Het is dus niet wijs om alles te geloven wat anderen zeggen of schrijven. Deze spreuk daagt je uit om ook te kijken naar iemands daden. Naar de 'stappen', zoals het hier wordt genoemd. Mensen kunnen soms zoveel zeggen. Je moet wel kritisch blijven en kijken naar de dingen die ze doen. Wijsheid is dus verbonden met je doen en laten, met de manier waarop je in het leven staat. In de wijsheidsboeken van het Oude Testament betekent dat: rechtvaardig handelen. Iedereen wordt opgeroepen om wijs te handelen: om op te komen voor diegenen die worden verdrukt en recht te doen aan wie bescherming en recht nodig heeft.

De diepte van je hart

Hoe kom je aan wijsheid? Waar moet je beginnen? Al deze vormen van wijsheid beginnen volgens Spreuken uiteindelijk bij het 'ontzag voor God': 'Wijsheid begint met ontzag voor de HEER, inzicht is vertrouwdheid met de Heilige' (9:10). Wijsheid is niet het verzamelen van zoveel mogelijk kennis, maar het kennen van God en daar ook naar handelen. Als je je daarvoor wilt openstellen, als je goed leert luisteren naar de woorden en beelden van God en de diepte van je eigen hart weet te peilen, geeft je dat wijsheid in het maken van levenskeuzes. En als je ernaar kunt handelen, ben je pas echt goed wijs!
Icon--close Icon--search Icon--sort-alpha-asc Icon--book Icon--bullseye Icon--info Icon--eye Icon--filter Icon--bars Icon--caret-down Icon--caret-up Icon--comments Icon--arrow-left Icon--arrow-right Icon--arrow-up Icon--arrow-down Icon--arrow-right-circle Icon--share Icon--stack Icon--link Icon--rainbow Icon--angel eo